Oyun Sözlüğü

Oyun terimleri sözlüğü

Çok oyunculu oyun dünyasına yeni adım atanların en sık karşılaştığı sorun, terim kalabalığıdır. Ping, jitter, eDPI, lobi, kademe... Bu sözlükte oyunlarımızda, multiplayer maçlarda ve gamer sohbetlerinde geçen 49 temel terimi sade bir Türkçeyle açıkladık. Terimler alfabetik gruplara ayrılmıştır; aradığınız gruba aşağıdaki bağlantılardan atlayabilirsiniz.

A'dan D'ye terimler

AFK: İngilizce "away from keyboard" ifadesinin kısaltması; oyuncunun klavyeden uzakta olduğunu anlatır. Takım maçında habersiz AFK kalmak, takımınızı rakibe karşı bir kişi eksik bırakır.
Alan kontrolü: Nişancı oyunlarında haritanın kritik bölgelerini tutarak rakibin hareket alanını daraltma taktiği. Arena Kapısı'nda öldürme sayısından daha belirleyicidir.
Başlangıç havuzu: Yeni oyuncuların ilk maçlarında birbiriyle eşleştiği ayrı eşleştirme havuzu. Deneyimli oyuncularla karşılaşmadan önce oyunu tanımanız için zaman tanır.
Beceri puanı: Eşleştirme sisteminin arka planda tuttuğu, görünür kademeden bağımsız yetenek ölçüsü. Benzer puanlı oyuncular aynı maçta buluşturulur.
cm/360: Karakteri tam bir tur döndürmek için fareyi masada kaç santimetre kaydırmanız gerektiğini gösteren ölçü. Farklı oyunlar arasında aynı nişan hissini korumanın en güvenilir yoludur.
Çift eleme: İlk yenilgiyle turnuvadan elenmediğiniz format. Alt gruba düşen takım oradan yükselerek finale kadar gelebilir; tek elemeye göre daha adil sonuç verir.
Davranış analizi: Anormal isabet dağılımlarını ve insanın ulaşamayacağı kadar kısa tepki sürelerini işaretleyen hile önleme katmanı.
Dikey mod: Telefonu yan çevirmeden, dik tutarak oynanabilen oyunları belirten katalog etiketi.
DPI: Dots per inch; farenin bir inçlik (2,54 cm) harekette kaç nokta algıladığını gösteren donanım değeri, bazı üreticilerde CPI olarak geçer. Yüksek DPI tek başına daha iyi nişan anlamına gelmez; asıl önemli olan oyun içi hassasiyetle birlikte oluşan toplam değerdir.
Düello: İki oyuncunun birebir karşılaştığı maç türü. Kırmızı Kuşak, katalogdaki en saf düello yapımıdır.

E'den G'ye terimler

eDPI: Effective DPI; fare DPI değeriyle oyun içi hassasiyetin çarpımı. Aynı oyunu oynayan iki oyuncunun gerçek hassasiyetini karşılaştırmak için kullanılır; nasıl hesaplandığını DPI ayarı rehberimizde anlattık.
E-spor: Video oyunlarının belirli kurallar, takımlar ve turnuvalarla rekabetçi biçimde oynanması. Amatör bir takımla atılacak ilk adımları e-spora başlangıç yazımızda bulabilirsiniz.
Eşleştirme: Kuyruğa giren oyuncuları beceri puanına göre aynı maça yerleştiren sistem. Yeni oyuncular önce başlangıç havuzunda eşleşir; otuz saniyede uygun eşleşme bulunamazsa arama aralığı kademeli olarak genişletilir.
Fare ivmesi: Fareyi hızlı hareket ettirdiğinizde imlecin daha uzağa gitmesine yol açan sistem ayarı (acceleration). Aynı el hareketinin farklı sonuç vermesine neden olduğu için nişancı oyunlarında genellikle kapatılması önerilir.
FPS: İki anlamı vardır: First Person Shooter, yani olaylara karakterin gözünden bakılan nişancı türü; ve frames per second, yani cihazın saniyede çizdiği kare sayısı. Hangisinin kastedildiği bağlamdan anlaşılır.
Gamer: Video oyunlarını düzenli oynayan ve oyun kültürünü takip eden kişi. Gamer olmak için pahalı ekipman gerekmez; başlangıç önerilerini gamer rehberimizde topladık.
Gaming: Video oyunu oynama eylemini ve onun etrafında oluşan ekipman, yayın ve topluluk kültürünü birlikte anlatan genel terim. Türkçede çoğu zaman "oyun dünyası" karşılığıyla kullanılır.
Gecikme telafisi: Atış anında ekranınızda gördüğünüz durumu sunucunun geriye dönük yeniden kurması. Yüksek pingli oyuncuların tamamen dezavantajlı olmasını önler.
GG: Good game, yani "iyi oyundu". Maç sonunda sonuçtan bağımsız olarak iki tarafın da yazdığı sportmenlik ifadesidir.
Grup aşaması: Kalabalık turnuvalarda eleme öncesi oynanan, takımların küçük gruplara ayrıldığı ilk bölüm. Aylık turnuvalar grup aşamasıyla başlar.

H'den K'ye terimler

HUD: Head-Up Display; ekranda oyun sırasında görünen sağlık, puan, harita gibi bilgi katmanlarının tümü.
İki aşamalı doğrulama (2FA): Parolanın yanında ikinci bir doğrulama adımı isteyen hesap koruması. Parolanız başkasının eline geçse bile hesabınıza girilmesini zorlaştırır; hesap ayarlarından nasıl açılacağını 2FA rehberimizde anlattık.
İstemci tahmini: Tuşa bastığınızda karakterin sunucu onayını beklemeden hareket etmesini sağlayan teknik. Oyunun akıcı hissedilmesinin temel nedenidir.
İşaretleme: Sesli sohbet kullanmadan harita üzerinde konum, hedef ya da tehlike bildirmeye yarayan iletişim sistemi. Mikrofon açmak istemeyen oyuncuların takım halinde oynamasını kolaylaştırır.
İzleyici modu: Arkadaşlarınızın maçını gecikmeli izlemenizi sağlayan mod. Yayındaki gecikme bilinçlidir; izleyenlerin maçtaki oyunculara anlık bilgi aktarmasını önler.
Jitter: Ping değerinin maç boyunca ne kadar dalgalandığını gösteren ölçü. Yüksek jitter, ortalama ping düşük olsa bile takılmalara ve ani sıçramalara yol açar; ölçme ve iyileştirme yolları ping rehberimizde.
Kademe: Lig sisteminde bulunduğunuz görünür seviye basamağı. Her kademenin alt bölümleri vardır; profilde gizlenebilir.
Kademe koruması: Bir kademeye ilk kez ulaşan oyuncuya tanınan, üst üste kötü maçların kademe düşürmediği kısa dönem.
Klip: Maçtan kesilen otuz saniyelik an. Profilde veya kulüp kanalında paylaşılabilir; takım değerlendirmelerinin en pratik aracıdır.
Kooperatif: Oyuncuların birbirine karşı değil, ortak bir hedef için birlikte oynadığı tür. Ortak Sahne bu türün katalogdaki temsilcisidir.
Kulüp: Oyuncuların ortak bir ad altında bir araya geldiği topluluk grubu. Düzenli takım arkadaşı bulmayı kolaylaştırır; kulüp turnuvalarına bu yapıyla katılınır.

L'den P'ye terimler

Lobi: Maç başlamadan önce oyuncuların toplandığı bekleme alanı. Takım kurma ve hazır olma onayları burada verilir.
Misafir modu: Hesap açmadan oyunları deneme imkânı. Lig ve turnuvalara katılım ile kalıcı ilerleme bu modda bulunmaz; hesap açma adımları üye ol sayfamızda.
Multiplayer: Birden fazla oyuncunun aynı oyunda birlikte ya da birbirine karşı oynadığı oyun biçimi; Türkçede "çok oyunculu oyun" olarak da geçer. Katalogdaki modların kişi sayısına göre listesi multiplayer oyunlar sayfamızda.
Odak modu: Bildirimleri ve davetleri geçici olarak susturan bilinçli oyun aracı. Önemli maçlarda dikkat dağınıklığını önler.
Online oyun: İnternet bağlantısıyla, bir oyun sunucusu üzerinden oynanan oyun. Tarayıcıda çalışan online oyunlar kurulum ve indirme gerektirmez; ayrıntılar online oyunlar sayfamızda.
Paket kaybı: Cihazınızla sunucu arasındaki veri paketlerinin bir kısmının yolda kaybolması. Takılma ve ışınlanma hissinin en yaygın nedenidir.
Parti: Maça birlikte girmek için bir araya gelen arkadaş grubu. Çoğu multiplayer oyunda parti halinde kuyruğa giren oyuncular aynı takıma yerleştirilir.
Ping: Cihazınızdan sunucuya giden bir veri paketinin geri dönüşüne kadar geçen süre; milisaniye (ms) cinsinden ölçülür. Pratikte bağlantının kararlı olması da en az düşük ping kadar önemlidir.
Polling rate: Farenin konum bilgisini bilgisayara saniyede kaç kez gönderdiğini gösteren değer (Hz). 500 ya da 1000 Hz çoğu oyuncu için yeterlidir; daha yüksek değerler bazı bilgisayarlarda işlemciyi gereksiz yere yorabilir.

R'den Z'ye terimler

Rozet: Lig kademesi, turnuva derecesi veya başarım karşılığı kazanılan görsel ödül. Alınıp satılamaz ve başka bir hesaba devredilemez.
Sezon: Lig takvimini oluşturan sekiz haftalık dönem. Sezon sonunda kademeler sıfırlanmaz, yumuşak biçimde geri çekilir.
Sunucu otoritesi: Oyunun gerçek durumunun oyuncu cihazında değil sunucuda tutulduğu mimari. İsabetin gerçekleşip gerçekleşmediğine sunucu karar verir.
Takıma katkı puanı: Skor tablosunda görünmeyen katkıları (hedef oynama, bilgi verme, alan tutma) ölçen maç sonu göstergesi.
Tarayıcı oyunu: Chrome, Safari ya da Firefox gibi bir web tarayıcısında doğrudan açılan oyun. Kurulum, güncelleme indirme ya da depolama alanı gerektirmez; katalogdaki tüm oyunlarımız bu yapıdadır.
Tekrar izleme: Biten maçı farklı kamera açılarından yeniden izleme aracı. Maç içinde verdiğiniz kararları sonradan değerlendirmenin en güvenilir yollarından biridir.
Tur ekonomisi: Tur bazlı oyunlarda sınırlı kaynağın hangi turda harcanacağına dair karar süreci. Arena Kapısı'nda en çok geliştirilebilir beceri alanıdır.
Yenileme hızı: Ekranın saniyede kaç kez yenilendiğini gösteren değer (Hz). Başlangıç için 60 Hz yeterlidir; 144 Hz ve üzeri, hızlı tempolu nişancılarda hareketi daha akıcı gösterir.
Yumuşak sıfırlama: Sezon geçişinde kademenin tamamen silinmek yerine bir miktar geri çekilmesi. Her dönem baştan tırmanma zorunluluğunu ortadan kaldırır.

Konuya Göre

Terimleri pratikte nerede kullanacaksınız?

Sözlükteki terimlerin çoğu birkaç konu etrafında toplanır. Her konunun ayrıntılı anlatımı aşağıdaki sayfalarda.

Bağlantı ve performans

Ping, jitter, paket kaybı ve FPS. Maç sırasında yaşanan takılmaların hangi değerden kaynaklandığını anlamak için.

Nişan ve ekipman

DPI, eDPI, cm/360, polling rate ve fare ivmesi. Nişancı oyunlarında tutarlı bir ayar kurmak için.

Rekabet ve turnuva

Kademe, sezon, yumuşak sıfırlama, çift eleme ve grup aşaması. Lig ve turnuva kurallarını okurken işinize yarar.

Hesap ve güvenlik

İki aşamalı doğrulama, misafir modu, sunucu otoritesi ve davranış analizi. Hesabınızın ve maçların nasıl korunduğunu anlatır.

Takım oyunu

Lobi, parti, işaretleme, kooperatif ve alan kontrolü. Arkadaşlarınızla aynı maçta uyumlu oynamak için.

Gamer kültürü

Gamer, gaming, GG ve AFK. Oyun sohbetlerinde sık duyacağınız ifadeler ve sportmenlik kültürü.

Eksik terim mi var?

Sözlüğü oyuncularımızın önerileriyle büyütüyoruz. Açıklamasını merak ettiğiniz bir terim varsa BeTrupi Destek Ekibi'ne yazın; bir sonraki güncellemede ekleyelim. Terimlerin oyun içindeki kullanımını görmek için tür rehberlerimize göz atabilirsiniz.